In de vorige blog schreef ik over de esthetische waarde van kunst. Als je het daar over hebt dan ontkom je simpelweg niet aan de term ‘schoonheid’. Want dat begrip is misschien wel een van de meest gebruikte termen in relatie tot kunst en esthetiek. Maar wat betekent schoonheid echt? Het antwoord is niet zo eenvoudig, en dat maakt het juist zo fascinerend. Vandaar dat je in deze blog de diepere lagen van schoonheid ontdekt.
Wat voor de één prachtig is, kan voor de ander ronduit lelijk zijn. Een verweerde boomstronk, met zijn ruwe texturen en grillige lijnen, kan voor de ene persoon een meesterwerk van de natuur zijn, terwijl de ander er misschien niets bijzonders in ziet dan alleen maar een stuk hout. Zoals het zo mooi in het Engels klinkt: beauty is in the eye of the beholder.
Wat betekent schoonheid voor jou?
Een eenvoudige vraag met een oneindig aantal antwoorden. Voor de één is schoonheid een zonsondergang aan zee, voor de ander de glans van een gepolijste steen, of juist die ruwheid van een verweerde boomstam. Schoonheid lijkt universeel, maar in werkelijkheid is het enorm persoonlijk.
Toch schotelt de wereld ons vaak een vastomlijnd idee voor van wat mooi is. Modebladen, advertenties, en social media vertellen ons wat we ‘moeten’ bewonderen. Hoe we er uit ‘moeten’ zien. Een ideaal beeld in een verre van ideale wereld. Maar wat als we deze normen nou eens naast ons neer zouden leggen en onze eigen definitie van schoonheid omarmen?
Het ideaal van schoonheid: onhaalbaar en beperkend
In onze samenleving wordt schoonheid vaak voorgesteld als een ideaal beeld: symmetrie, perfectie, gladde lijnen, juiste maten. Maar deze definitie doet absoluut geen recht aan de diversiteit van wat mensen werkelijk raakt. Of moet ik zeggen wat ons werkelijk mensen maakt?
Voor de meesten onhaalbaar en daarnaast ook nog eens enorm beperkend. Het legt een onnodige druk op mensen om te voldoen aan een standaard die niet altijd realistisch of wenselijk is. Het zorgt ervoor dat mensen die daar gevoelig voor zijn een utopie najagen en zelfs hun eigen gezondheid ermee in gevaar brengen. Maar bovenal beperkt het ons om te zien wat echt is in deze wereld.
Maar genoeg daarover. In de kunst, en wat mij betreft ook in het leven, vind je schoonheid juist vaak in het imperfecte. Denk aan de scheuren in een oud beeld, de rafelige rand van een schilderdoek, of de grillige vormen van een sculptuur die een verhaal vertelt. Deze zogenaamde 'onvolkomenheden' zijn vaak precies wat een kunstwerk uniek maakt. Schoonheid in imperfectie.
Authentieke schoonheid
Echte schoonheid zit niet in het voldoen aan een standaard, maar in het authentiek zijn. Het is de verbinding die ontstaat wanneer iets of iemand je raakt, omdat het een emotie oproept of je aan het denken zet. Dit kan net zo goed een prachtig gepolijste steen zijn als een ruwe, onbewerkte brok marmer. Authentieke schoonheid kan niet in een mal worden gegoten. Het is persoonlijk, het is vrij, en het mag imperfect zijn.
Subjectieve schoonheid
De subjectiviteit van schoonheid geeft ons de vrijheid om te waarderen wat wij persoonlijk belangrijk vinden. Het nodigt je uit tot een open blik, waarin verschillende perspectieven en ervaringen naast elkaar kunnen bestaan. In plaats van te streven naar perfectie, kunnen we leren genieten van het onvolmaakte – een idee dat diep verbonden is met de 'schoonheid van imperfectie.'
Kunst is misschien wel het meest tastbare bewijs dat schoonheid subjectief is. Een abstract schilderij kan de één tot tranen toe roeren, terwijl het voor een ander niets meer is dan een paar strepen op een doek. Een beeldhouwwerk, ruw en onafgewerkt, kan echter precies dat rauwe, pure gevoel oproepen dat in perfectie verloren gaat.
Als beeldhouwer werk ik graag met imperfecties. De grillige lijnen in steen, de kleine scheurtjes, of de onregelmatige vormen – ze vertellen een verhaal. Voor mij zit de schoonheid in deze verhalen, in de unieke expressie van het materiaal. Het gaat niet om wat perfect is, maar om wat raakt.
Wat schoonheid voor mij betekent
Als ik werk aan een stuk steen dan ligt voor mij de schoonheid juist wat binnenin de steen verborgen zit. Een diepe ader, een andere kleur, of een andere insluiting, iets wat je aan de buitenkant niet ziet.
Toen ik begon met beeldhouwen dacht ik dan altijd eerst ‘o nee, dat hoort er niet’, maar naarmate ik meer en meer ervaring met steen kreeg zag ik de rijke textuur en het contrast dat bijvoorbeeld zo’n ader bracht. Ik probeer het nu niet alleen als kenmerk van mijn werk te gebruiken, maar zie ook de ziel ervan. Ervaring heeft mij geleerd dat schoonheid niet zit in het vermijden van imperfecties, maar juist in het omarmen ervan. Wat voor de één een fout lijkt, kan voor de ander een unieke eigenschap zijn.
Vrijheid van eigen interpretatie
Wanneer we de subjectiviteit van schoonheid omarmen geven we in mijn ogen onszelf de vrijheid om te genieten van wat ons echt raakt. Schoonheid wordt dan geen checklist meer van eigenschappen, maar een diepe persoonlijke ervaring.
Dit geldt uiteraard niet alleen voor kunst, maar voor alles in het leven. De lijnen in het gezicht van een geliefde, de chaos van een natuurgebied, of de charme van een oude, scheve schuur – allemaal kunnen ze schoonheid bevatten, als we er met een open blik naar kijken.
Uniek en ondefinieerbaar
Wat mij betreft is schoonheid dan ook uniek en ondefinieerbaar. Ze ligt in imperfectie, in authenticiteit, en in dat wat ons raakt zonder dat we altijd kunnen uitleggen waarom.
Laat je niet beperken door wat de wereld zegt dat mooi is. Zoek het in wat jou inspireert, verblijdt, of gewoonweg een glimlach bezorgt. En misschien, heel misschien, vind je schoonheid op de meest onverwachte plekken.
Wat is schoonheid voor jou?
Fijn als je dat bij de reacties laat weten!
Opmerkingen